IV Festiwal Teatru na Faktach „Atypowo”

IV Festiwal Teatru na Faktach „Atypowo”

czw.–niedz. 26–29.06.2025 r.
Centrum Sztuk Performatywnych Instytutu Grotowskiego

Żyjemy między wieloma skrajnościami, żyjemy w spektrum niejednorodnej rzeczywistości. Z naszej nieśmiałości, przekonań i doznań, z temperamentu i emocji, ze słów wyniesionych z rodzinnego domu powstaje indywidualna linia życia, która przejawia się w języku. Amerykańska dokumentalistka Anne Deavere Smith w naszym sposobie mówienia, pełnym paradoksów i powtórzeń, dopatrywała się ciągłego poszukiwania sensu. Odkryła, że ta nieustanna potrzeba tłumaczenia sobie samym otaczającego świata wyraża się najpełniej w potocznym języku. Z czasem osadzamy się w swoich osobistych koleinach, zadomawiamy w słowach, które używamy, w sposobie ich wypowiadania. Nasze języki są niekiedy rozedrgane i emocjonalne, bywają też chłodne i logiczne, jednak niezależnie od stylu, który przyjmujemy, pozostają wyjątkowe.

Czy jesteśmy w stanie odnaleźć indywidualny język w teatrze? Ciągle próbujemy. Zapraszamy do teatru kolejne osoby i pokazujemy ich spojrzenie na rzeczywistość. Zależy nam, by kultura była dostępna dla każdej osoby, także Głuchej, wierzącej, nieheteronormatywnej, uchodźczej, aseksualnej. Kultura powinna pomagać w pokonywaniu traum i odnajdywaniu spokoju. Kultura powinna leczyć. Kultura powinna nas łączyć z innymi. Czy rzeczywiście tak jest? Czy patetyczne jest stwierdzenie, że teatr to spotkanie i że jest on potrzebny człowiekowi do zrozumienia siebie samego?

Podczas tegorocznego festiwalu zaprezentowani zostaną różni atypowi bohaterzy i bohaterki. Zaczniemy od niezwykłego spektaklu-koncertu współtworzonego przez osoby Głuche oraz słyszące: polski język migowy (PJM) i polski język foniczny będą równorzędne. Skupimy się także na temacie sprowadzania i wykorzystywania osób z Ameryki Łacińskiej i łamania ich praw pracowniczych, przedstawiając niejednokrotnie zupełnie absurdalne, a czasami mrożące krew w żyłach historie. Zobaczymy również spektakle o osobach w spektrum autyzmu i ich matkach, o mężczyznach w kryzysie psychicznym, o małych znikających miejscowościach w ogarniętej wojną Ukrainie i młodych Afgankach uwięzionych w mieszkaniach w swoim opanowanym przez fanatyczny reżim kraju.

Tradycyjnie pokazom i czytaniom będą towarzyszyć dyskusje z bohaterkami i bohaterami spektakli, osobami eksperckimi i aktywistycznymi. Możliwość rozmowy stanowi dla nas dopełnienie spektaklu i jest formą zwerbalizowania problemu, możliwością zadania pytania u źródła.

Finałem festiwalu będzie III edycja konkursu na dokumentalne czytanie performatywne. Konkurs cieszy się coraz większą popularnością i zgłaszają się do niego młodzi artyści z całej Polski. Jury złożone z twórców i twórczyń teatralnych, dziennikarzy i dziennikarek, pisarzy i pisarek wyłoni tekst, który zostanie wystawiony na scenie Instytutu Grotowskiego w przyszłym sezonie. W zeszłym roku zwyciężył „Szpieg z Krainy Głuchych” Edyty Kozub, Marka Śmietany i Łukasza Wójcickiego, który w formie pełnoprawnego spektaklu otworzy tegoroczny festiwal.

---

Program festiwalu

Czwartek 26.06.2025 r.

---

---

godz. 22:30
Dyskusja: „Nie mówmy o tych, którzy milczą”
W języku polskim, z tłumaczeniem na PJM, z pętlą indukcyjną, z audiowstępem

---

Piątek 27.06.2025 r.

---

godz. 21:00
Dyskusja: „Nie mówmy tylko o kryzysie męskości”
Z pętlą indukcyjną, z audiowstępem

---

---

godz. 22:30
Dyskusja: „Nie mówmy o emigracji ekonomicznej”
Z pętlą indukcyjną, z audiowstępem

---

Sobota 28.06.2025 r.

godz. 13:00–21:00 
Pisanie listów do osób uwięzionych w Białorusi ze względów politycznych

---

---

godz. 14:15
„Zatrzymany – Białoruś 2020” – czytanie performatywne fragmentów opowiadania „Zatrzymany” Tatiany Żuridovej

---

---

godz. 15:15
„Zatrzymany – Białoruś 2020” spotkanie z Tatianą Żuridovą – autorką opowiadania „Zatrzymany” oraz z jego bohaterami

---

---

godz. 17:00
Dyskusja: „Nie mówmy o rzeczach mało istotnych”
Z pętlą indukcyjną, z audiowstępem

---

---

godz. 20:15
„Zatrzymany – Białoruś 2020” – czytanie performatywne fragmentów opowiadania „Zatrzymany” Tatiany Żuridovej

---

---

godz. 21:15
„Zatrzymany – Białoruś 2020” spotkanie z Tatianą Żuridovą – autorką opowiadania „Zatrzymany” oraz z jego bohaterami

---

godz. 22:30
Dyskusja: „Nie mówmy tylko o problemach kobiet”
W języku polskim, z tłumaczeniem na PJM, z pętlą indukcyjną, z audiowstępem

---

Niedziela 29.06.2025 r.

godz. 13:30
Rozpoczęcie III konkursu na dokumentalne czytanie performatywne
Transmisja online na profilu Instytutu Grotowskiego na Facebooku

Wszystkie wydarzenia w ramach konkursu odbędą się w języku polskim z tłumaczeniem na PJM oraz z pętlą indukcyjną, a ponadto zostaną poprzedzone audiowstępem.

---

godz. 13:45–16:30
I blok czytań

godz. 16:30
Dyskusja z twórcami i twórczyniami czytań z bloku I

---

godz. 18:00–20:30
II blok czytań

godz. 20:30
Dyskusja z twórcami i twórczyniami czytań z bloku II

---

godz. 22:00
Ogłoszenie wyników konkursu, zakończenie festiwalu

---

Wydarzenia towarzyszące

Bulvary (ul. Księcia Witolda 11)

• czw. 26.06. godz. 10:00–13:00 i sob. 28.06. godz. 10:00–13:00
  „Formy realu” – warsztaty prowadzone przez Wojtka Ziemilskiego
• czw.–pt. 26–27.06. godz. 16:00–18:00
  „The Transit of Feelings” – warsztaty prowadzone przez Dinę Czmuż, w językach ukraińskim i angielskim
• sob. 28.06. godz. 16:00–19:00
  „Jakie są granice prowokacji w sztuce teatralnej?„ – krąg dialogowy prowadzony przez Dorotę Whitten i Maję Zabokrzycką z Domu Pokoju

---