Instytut im. Jerzego Grotowskiego zaprasza na otwarte wykłady w formule hybrydowej z ramach projektu Laboratorium percepcji i dyskomfortu. Wśród zaproszonych do udziału artystów znajdą się: Abraham Poincheval, Benjamin Verdonck, Lina Lapelytė, John Court oraz Martin Kilvady. to uznani twórcy, dla których praca w warunkach długotrwałej ekspozycji czasowej stanowi istotny komponent praktyki artystycznej.
Interdyscyplinarne połączenie praktyk artystycznych z metodami wywodzącymi się z obszaru medytacji, treningu uważności oraz technik regulacji psychofizycznej, dodatkowo osadzonych w kontekście monitoringu prowadzonego przez psychologów i neurobiologów, otwiera pole dla pogłębionych refleksji badawczych.
Zaproszeni artyści nie proponują zamkniętych struktur ani gotowych rozwiązań estetycznych. Ich praktyki, sytuujące się na przecięciu performansu, działań długotrwałych oraz pracy z ciałem i przestrzenią, funkcjonują jako operacyjne zestawy narzędzi umożliwiających badanie mechanizmów uwagi. Wspólnym mianownikiem tych działań nie jest styl ani język formalny, lecz intensywność obecności rozumianej jako zdolność do podtrzymywania i modulowania uwagi w czasie.
Odleciałem z czarnym łabędziem, w którego przeistoczył się mój dom
Wykład Benjamina Verdoncka | W ramach Laboratorium percepcji i dyskomfortu
pt. 22.05.2026 | godz. 18:00
Studio Na Grobli Instytutu Grotowskiego
W języku angielskim z tłumaczeniem na j. polski. Tłumaczenie dostępne w yłącznie stacjonarnie
Wstęp wolny, obowiązuje pobranie bezpłatnej wejściówki
Także on-line, obowiązują zapisy: lp@grotowski-institute.pl
Przez ostatnie trzydzieści lat występowałem w teatrach, muzeach, salkach parafialnych, squatach i na ulicy. Patrząc wstecz, uderza mnie, jak często w moich działaniach pojawia się motyw „domu” w postaci gniazda, domu na palach, domku na drzewie, podziemnej kryjówki czy kartonowego pudła. Podczas wykładu przyjrzę się obecności tych „miejsc schronienia” w mojej twórczości i powiązaniami między nimi. – Benjamin Verdonck
Benjamin Verdonck (ur. 1972; mieszka i tworzy w Antwerpii) jest wszechstronnym artystą – aktorem, pisarzem, artystą wizualnym i twórcą teatralnym – który bezkompromisowo wykracza poza ramy gatunkowe, wymykając się klasyfikacji. Verdonck tworzy spektakle teatralne, performanse w przestrzeni publicznej, obiekty, instalacje, a nawet przenośne teatrzyki (tafeltoneel – ‘sceny stołowe’). Istotną cechą języka plastycznego artysty – ale nie jego myślenia – jest atrakcyjna wizualnie prostota. Wydarzenia na świecie są dla Verdoncka zarówno źródłem troski, jak i swoistej rozrywki – artysta bawi się jak dziecko, ale jego twarz pokrywają zmarszczki filozofa. Verdonck od dwudziestu lat łączy współpracę sceniczną z autonomiczną twórczością w obszarze sztuk wizualnych. Jego działania nie są refleksją na temat rzeczywistości, ale nieustannym redefiniowaniem założeń dotyczących tego, jak sztuka może rzeczywistość współtworzyć. Artysta oddziałuje na naszą świadomość fantazją podszytą zabawą; sprawia, że język staje się materią sztuki, a przedmioty i przestrzeń zyskują głos. Verdonck nie proponuje gotowych rozwiązań i „leków”, ale twórczość będącą swoistym „poetyckim dobrodziejstwem”, w której świadomie – wręcz jak aktywista – podejmuje palące lokalne i globalne problemy: katastrofę ekologiczną, nadmierną konsumpcję kryzysy gospodarcze.
W sercu serca tego kraju
Wykład Abrahama Poinchevala | W ramach Laboratorium percepcji i dyskomfortu
pt. 22.05.2026 | 19:00
Studio Na Grobli Instytutu Grotowskiego
W języku francuskim z tłumaczeniem na j. polski
Wstęp wolny, obowiązuje pobranie bezpłatnej wejściówki
Także on-line, obowiązują zapisy: lp@grotowski-institute.pl
Abraham Poincheval jest niestrudzonym badaczem. Niezależnie od tego, czy przemierza Alpy, pchając przed sobą kapsułę-schronienie, czy zamyka się na tydzień w skale, jego wyprawy – zarówno wędrówki, jak i projekty stacjonarne – wymagają pełnego fizycznego zaangażowania. Tworzone przez niego rzeźby, które tymczasowo zamieszkuje, to laboratoria umożliwiające doświadczenie czasu, zamknięcia, bezruchu; powłoki goszczące artystę-performera, obiekty zaburzające krajobraz, istniejące w przestrzeni publicznej dzięki ustnym relacjom.
Abraham Poincheval (ur. w 1972 roku w Alençon we Francji, obecnie mieszka i pracuje w Marsylii) prezentuje swoje prace i performanse na licznych wystawach we Francji i za granicą. W 2017 roku w Palais de Tokyo odbyła się jego wystawa indywidualna, która, podczas dwóch nowych performansów („Kamień” i „Jajko”), pozwoliła artyście doświadczyć temporalności królestwa zwierząt i świata minerałów. W ostatnich latach Poincheval miał wystawy indywidualne m.in. w Muzeum Łowiectwa i Przyrody w Paryżu , Instytucie Sztuki Współczesnej w Villeurbanne (IAC), Centrum Sztuki Współczesnej La Criée w Rennes, Muzeum Sztuki Współczesnej Val-de-Marne w Vitry-sur-Seine (MAC VAL), i FRAC Paca w Marsylii . W 2019 roku Poincheval wziął udział w 15. Międzynarodowym Biennale Sztuki Współczesnej w Lyonie, gdzie odbyła się pierwsza prezentacja jego filmu „Walk on Clouds”. Prace artysty znajdują się w kolekcjach Muzeum Voorlinden w Wassenaar (Holandia), Muzeum Sztuki Kantonu Valais w Sionie (Szwajcaria) oraz wielu francuskich instytucji, takich jak: Narodowe Centrum Sztuk Plastycznych w Paryżu (CNAP), Musée-Forum de l’Aurignacien w Aurignac, MAC VAL w Vitry-sur-Seine, i kilku oddziałów FRAC (Korsyka, Franche-Comté, Limousin, Oksytania, Marsylia).
Jak wspólnie śpiewać i tańczyć
Wykład Liny Lapelytė | W ramach Laboratorium percepcji i dyskomfortu
pon. 25.05.2026 | godz. 18:00
Studio Na Grobli Instytutu Grotowskiego
W języku angielskim z tłumaczeniem na j. polski. Tłumaczenie dostępne wyłącznie stacjonarnie.
Wstęp wolny, obowiązuje pobranie bezpłatnej wejściówki
Także on-line, obowiązują zapisy: lp@grotowski-institute.pl
W książce „Strojenie świata” (2025; angielskie wydanie 1977) Raymond Murray Schafer wprowadza pojęcie ekologii akustycznej, proponując szereg sposobów słuchania i doświadczania dźwiękowego otoczenia. Autor ukuł termin „schizofonia” na określenie zjawiska oderwania dźwięku od jego źródła – we współczesnym świecie słuchanie staje się coraz bardziej zapośredniczone i wyrwane z kontekstu, w którym powstają dźwięki.
Podczas wykładu Lina Lapelytė skupi się na słuchaniu jako aktywności zarówno percepcyjnej, jak i partycypacyjnej. Zastanowi się nad tym, jak uważne słuchanie kształtuje nasze doświadczenie miejsca i siebie samych oraz jak można je wykorzystać do wejścia w relację z innymi.
Opierając się na koncepcjach rezonansu zbiorowego, autorka przeanalizuje podejścia do dźwięku, głosu i środowiska przez pryzmat praktyki artystycznej. Przedstawi kluczowe zasady pracy nad słuchaniem, ekspresją głosową oraz związkiem między tekstem a melodią, a także przedstawi przemyślenia na temat metod angażowania osób uczestniczących we wspólne doświadczenia dźwiękowe.
Zaprezentowane zostaną przykłady partycypacyjnych i performatywnych prac artystki i sposoby na to, jak w różnych kontekstach aktywować wspólne słuchanie i wykorzystanie głosu.
Lina Lapelytė (ur. 1984; mieszka i pracuje w Wilnie i Londynie) jest artystką i kompozytorką, której praktyka artystyczna jest zakorzeniona w muzyce, wchodząc w dialog z popkulturą, stereotypami płciowymi i nostalgią. Jej utwory muzyczne i performanse, w których ważną rolę często odgrywa śpiew, wykonywany zarówno przez profesjonalnych artystów, jak i amatorów, przybierają postać zbiorowych wydarzeń, dotykając kwestii wrażliwości i uciszenia. Jej najbardziej znane dzieło, opera-performans „Sun & Sea”, zostało uhonorowane Złotym Lwem na Biennale w Wenecji w 2019 roku. W ostatnich latach Lapelytė skupia się na dużych instalacjach i performansach site-specific.
W planach artystka ma prezentacje w Hamburger Bahnhof w Berlinie, CAC w Wilnie oraz Tate Modern w Londynie. Miejsca prezentacji oraz wybór wydarzeń z udziałem artystki: Biennale w Tajpej, Biennale w Lyonie, Biennale Sztuki w Wenecji, festiwal Festival d’Automne/Bourse de Commerce w Paryżu, Public Art München w Monachium (PAM), HCMF w Huddersfield, ośrodek FRAC w Nantes, galeria Fundacji Lafayette Anticipations w Paryżu, Castello di Rivoli, Gherdëina Biennale w Val Gardena, Haus der Kunst w Monachium, MOCA w Los Angeles, BAM w Nowym Jorku, Tai Kwun w Hongkongu, festiwal Glasgow International, Biennale w Rydze (RIBOCA2), Galeria Fundacji Cartiera w Paryżu, Kunsthalle Praha w Pradze, Narodowa Galeria Sztuki w Wilnie, Moderna Museet w Malmö, centrum sztuki Rupert w Wilnie, wystawa objazdowa Galerii Hayward w Wielkiej Brytanii oraz w Galeria Serpentine w Londynie.