Spektakl „TOĆ” na podstawie rozmów ze Ślązaczkami

O spektaklu

Scenariusz spektaklu „Toć” autorstwa Ewy Mikuły powstał podczas kursu teatru dokumentalnego, odbywającego się w Instytucie Grotowskiego w ramach projektu „Teatr na Faktach”. Reżyserka w swojej dokumentalnej twórczości bada codzienne narracje, wykorzystując je do refleksji nad szerszymi procesami społecznymi.

TOĆ to opowieść o języku śląskim, widzianym oczami jego użytkowniczek. Impulsem do podjęcia rozmów była dla autorki osobista potrzeba skonfrontowania własnych doświadczeń z językiem śląskim – intymnym, zarezerwowanym dla najbliższych, a jednocześnie stygmatyzowanym i wykluczanym z przestrzeni publicznej. Rozmawiając z innymi kobietami, autorka szuka wspólnoty pokoleniowego doświadczenia młodych Ślązaczek, które wykracza poza stereotypy. Jej próby zrozumienia polsko-śląskiej dwujęzyczności przekształcają się w wielogłos osobistych historii o kobiecości, wstydzie, testowaniu granic i możliwości wypowiedzi. Próby te, zawieszone między prywatnym a publicznym, mają na celu opisanie współczesnej rzeczywistości kobiet językiem śląskim oraz określenie jego miejsca w ich codziennym życiu.

Twórczyni

Ewa Mikuła – dramaturżka i reżyserka teatralna, absolwentka Reżyserii Teatralnej (specjalizacja: dramaturg teatru) na Akademii Sztuk Teatralnych w Krakowie oraz Wiedzy o Teatrze na Uniwersytecie Jagiellońskim. Obecnie jest studentką Dyplomacji Kulturalnej na UJ. W swojej dokumentalnej twórczości bada codzienne narracje, wykorzystując je do refleksji nad szerszymi procesami społecznymi.

Zadebiutowała wspólnie z Piotrem Froniem autobiograficznym utworem pt. „Praca, praca”, opublikowanym w miesięczniku „Dialog” (1/2020). Pracowała jako dramaturżka i autorka tekstów przy wielu produkcjach, m.in. Łabędzie w reżyserii T.S. Berga na Korea International Accessible Dance Festival (KIADA) w Seulu w 2024 roku oraz Opowieści z Wielkich Bloków w reżyserii Marty Streker (Wrocławski Teatr Lalek, 2022). W Bratysławie wyreżyserowała spektakl Dorosłość, powstały w wyniku trzyletniego procesu dokumentalnego z udziałem polskiej i słowackiej młodzieży (Divadlo Ludus, 2023).

Przez ostatnie dwa lata prowadziła badania artystyczne nad mniejszościami etnicznymi i językami mniejszościowymi w ramach europejskiego programu „Future Laboratory”, uczestnicząc w rezydencjach w Luksemburgu, Rumunii i Francji. Jej najnowszy projekt, TOĆ, bada granice języka z perspektywy młodych Ślązaczek.

Członkini „Fabulamundi. New Voices”, europejskiego programu zrzeszającego dramatopisarzy i dramatopisarki z całej Europy.

---

---